दुर्दैवाने भारतात राजकारण सोडून कुठल्याही विषयावरील महत्वाच्या बातम्यांकडे लोकांचे लक्ष जात नाही. पण शब्दयात्री तसे करणार नाही. कारण विषय अभिमानाचा आहे. भारताच्या तंत्रज्ञान क्षेत्रातील एका सुवर्णयुगाची सुरुवात झाली आहे! आज आपण अशा एका विषयाबद्दल जाणून घेणार आहोत, ज्यामुळे भारत केवळ सॉफ्टवेअरमध्येच नाही, तर हार्डवेअरच्या जगातही महासत्ता बनण्याच्या दिशेने पाऊल टाकत आहे. Dhruv64 बरोबर भारताच्या इतिहासातील एक नवे पर्व सुरु झाले असे म्हणायला हरकत नाही!
Dhruv64 आणि Dhanush: भारताच्या ‘सिलिकॉन’ क्रांतीचा नवा अध्याय
एकेकाळी आपण संगणक आणि मोबाईलमधील ‘चिप्स’ किंवा मायक्रोप्रोसेसरसाठी परदेशावर अवलंबून होतो. पण आता चित्र बदलले आहे. भारताने आपला स्वतःचा, पूर्णपणे स्वदेशी Dhruv64 मायक्रोप्रोसेसर विकसित केला आहे आणि पुढचे पाऊल ‘Dhanush’ (धनुष) च्या दिशेने पडले आहे.
Dhruv64 काय आहे? (सोप्या भाषेत)
कोणत्याही इलेक्ट्रॉनिक उपकरणाचा ‘मेंदू’ म्हणजे मायक्रोप्रोसेसर. Dhruv64 हा भारताचा पहिला ६४-बिट (64-bit) आणि १.० GHz (Gigahertz) गती असलेला ड्युअल-कोर मायक्रोप्रोसेसर आहे. हा प्रोसेसर C-DAC (सेंटर फॉर डेव्हलपमेंट ऑफ ॲडव्हान्स्ड कम्प्युटिंग) ने तयार केला आहे.
याची खास वैशिष्ट्ये:
- स्वदेशी बनावट: याचे डिझाइन पूर्णपणे भारतात तयार झाले आहे.
- RISC-V तंत्रज्ञान: हा प्रोसेसर ओपन-सोर्स आर्किटेक्चरवर आधारित आहे, ज्यामुळे परदेशी कंपन्यांना परवाना शुल्क (Licensing Fee) देण्याची गरज उरणार नाही.
- अनेक कामे एकाच वेळी: ‘ड्युअल-कोर’ असल्यामुळे हा प्रोसेसर एकाच वेळी अनेक कामे कार्यक्षमतेने करू शकतो.
पुढचे पाऊल: ‘Dhanush’ (धनुष) प्रोसेसर
Dhruv64 च्या यशानंतर आता भारत ‘Dhanush’ आणि ‘Dhanush+’ या अधिक प्रगत प्रोसेसरवर काम करत आहे.
- Dhanush हा प्रोसेसर Dhruv64 पेक्षा अधिक शक्तिशाली असेल.
- हा प्रामुख्याने High-End Computing आणि जटिल प्रक्रिया हाताळण्यासाठी डिझाइन केला जात आहे.
- यामुळे भारताची स्वतःची ‘सिस्टम-ऑन-चिप’ (SoC) परिसंस्था अधिक मजबूत होईल.
या तंत्रज्ञानाचा वापर कुठे होणार?
Dhruv64 आणि आगामी Dhanush प्रोसेसर केवळ संगणकातच नाही, तर आपल्या दैनंदिन जीवनातील अनेक गोष्टींमध्ये क्रांती घडवून आणतील:
- ५जी (5G) पायाभूत सुविधा: इंटरनेटचा वेग वाढवण्यासाठी लागणारी उपकरणे.
- स्मार्ट कार्स (Automotive): गाड्यांमधील प्रगत इलेक्ट्रॉनिक्स सिस्टीम.
- संरक्षण आणि अवकाश: लष्करी उपकरणे आणि सॅटेलाईटमध्ये सुरक्षित स्वदेशी चिप्सचा वापर.
- IoT (Internet of Things): घरातील स्मार्ट उपकरणे आणि औद्योगिक ऑटोमेशन.
भारताच्या भविष्यासाठी याचे महत्त्व काय?
भारतात दरवर्षी लाखो मायक्रोप्रोसेसर वापरले जातात, ज्यापैकी ९०% पेक्षा जास्त आयात केले जातात. Dhruv64 मुळे हे चित्र बदलणार आहे:
- आर्थिक बचत: परदेशी कंपन्यांना दिले जाणारे कोट्यवधी रुपये देशातच राहतील.
- सुरक्षा (Security): परदेशी चिप्समध्ये ‘बॅकडोअर’ किंवा डेटा चोरीचा धोका असू शकतो. स्वदेशी प्रोसेसरमुळे आपला डेटा आणि धोरणात्मक माहिती सुरक्षित राहील.
- स्टार्टअप्सना चालना: भारतीय स्टार्टअप्सना आता कमी किमतीत स्वतःचे तंत्रज्ञान विकसित करण्यासाठी स्वदेशी प्लॅटफॉर्म उपलब्ध होईल.
- आत्मनिर्भर भारत: हे तंत्रज्ञान भारताला जागतिक ‘सेमीकंडक्टर हब’ बनवण्याच्या दिशेने नेणारे सर्वात मोठे पाऊल आहे.
निष्कर्ष
Dhruv64 आणि Dhanush हे केवळ तांत्रिक शब्द नसून भारताच्या स्वावलंबनाचे प्रतीक आहेत. ज्या वेगाने आपण ‘मेक इन इंडिया’ कडून ‘डिझाइन इन इंडिया’ कडे जात आहोत, ते पाहता भारत लवकरच जगाला चिप्स निर्यात करणारा देश बनेल यात शंका नाही!
आणखीन ब्लॉग वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा!
